De Raad van State

De Raad van State heeft twee belangrijke taken. Ten eerste is hij onafhankelijk adviseur van regering en parlement over wetgeving en bestuur en ten tweede is de Raad van State de hoogste algemene bestuursrechter van het land. Er werken 600 mensen, onder wie ruim 225 veelal jonge juristen. De gebouwen van de Raad van State zijn gevestigd in het centrum van Den Haag.

De adviserende taak van de Raad van State

De Raad van State brengt zijn adviezen over wetsvoorstellen, algemene maatregelen van bestuur en goedkeuringswetten voor internationale verdragen uit aan het staatshoofd. Tijdens de uitoefening van de adviestaak let de Raad van State op de beleidsanalytische, de juridische en de wetstechnische kwaliteit van het voorstel. Het wetsvoorstel wordt voorbereid door één van de vier afdelingen van de Raad. Iedere afdeling behandelt de voorstellen van drie of vier ministeries. Deze afdeling legt een conceptadvies voor aan de algemene vergadering van de Raad (dit is de Volle Raad). Het advies wordt door de Volle Raad vastgesteld tijdens de wekelijkse vergadering op woensdagmiddag onder leiding van Vice-President Tjeenk Willink.

De rechtsprekende taak van de Raad van State

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State spreekt recht in hoogste instantie in geschillen tussen de burger en de overheid. Bijvoorbeeld wanneer een burger of ondernemer het niet eens is met een beslissing van een gemeente, een provincie, een waterschap of de centrale overheid. Bekende voorbeelden zijn geschillen omtrent bouwvergunningen, subsidies en beslissingen op basis van de Wet openbaarheid van bestuur. Deze komen bij de Afdeling bestuursrechtspraak terecht. Daarnaast behandelt de Afdeling bestuursrechtspraak een groot aantal zaken op het gebied van bestemmingsplannen en milieu. Sinds de inwerkingtreding van de Vreemdelingenwet 2000, spreekt de Raad van State ook in hoogste instantie recht in Vreemdelingenzaken.